Zespół policystycznych jajników (PCO/PCOS)

admin — Tue, 23 Sep 2025 14:05:57 +0000

Zespół policystycznych jajników (PCO lub PCOS) to jedno z najczęstszych zaburzeń hormonalnych występujących u kobiet w wieku rozrodczym. Szacuje się, że może dotyczyć nawet co 10. kobiety. Choć objawy bywają różne, wspólnym mianownikiem jest zaburzenie owulacji, problemy z miesiączką, trudności z zajściem w ciążę i objawy związane z nadmiarem androgenów (męskich hormonów płciowych).

Czym jest PCOS?

PCOS (ang. polycystic ovary syndrome) to zaburzenie funkcji hormonalnej jajników, w którym dochodzi do:

przewlekłego braku owulacji,
nadmiaru androgenów (testosteronu i pochodnych),
zmian w strukturze jajników – widocznych jako liczne drobne pęcherzyki („jajniki policystyczne”) w USG.

Nie każda kobieta z PCOS ma wszystkie objawy – dlatego do rozpoznania najczęściej stosuje się tzw. kryteria rotterdamskie, które wymagają obecności przynajmniej dwóch z trzech wymienionych cech.

Objawy PCO/PCOS

PCOS może manifestować się w różny sposób. Najczęstsze objawy to:

nieregularne lub rzadkie miesiączki, a czasem ich brak,
trudności z zajściem w ciążę (z powodu braku owulacji),
trądzik, przetłuszczająca się skóra,
nadmierne owłosienie (na twarzy, klatce piersiowej, brzuchu),
przyrost masy ciała, szczególnie w okolicy brzucha,
wypadanie włosów (łysienie typu męskiego),
uczucie zmęczenia, wahania nastroju, problemy z koncentracją.

Co dzieje się w organizmie kobiety z PCOS?

U kobiet z PCOS dochodzi do zaburzenia równowagi między hormonami: przysadka mózgowa produkuje zbyt dużo LH (hormon luteinizujący), co zaburza dojrzewanie pęcherzyków w jajnikach. Nie dochodzi do regularnej owulacji, a poziom androgenów (np. testosteronu) bywa podwyższony. W efekcie pojawiają się problemy z miesiączką, płodnością i wyglądem skóry.

PCOS często wiąże się także z insulinoopornością, czyli zmniejszoną wrażliwością komórek na insulinę. To z kolei może prowadzić do nadwagi, cukrzycy typu 2 i trudności w redukcji masy ciała.

Jak diagnozuje się PCOS?

Rozpoznanie PCOS opiera się na:

Wywiadzie lekarskim – dotyczącym cykli miesiączkowych, objawów skórnych, masy ciała, płodności.
Badaniu USG – typowy obraz jajników policystycznych to powiększone jajniki z licznymi drobnymi pęcherzykami.
Badaniach hormonalnych – oznaczenie poziomu LH, FSH, testosteronu, DHEA-S, SHBG, insuliny, glukozy i TSH.

Czasem konieczne są dodatkowe badania, aby wykluczyć inne przyczyny objawów.

Czy PCOS oznacza niepłodność?

Nie – ale może znacząco utrudniać zajście w ciążę, ponieważ zaburza owulację. Dobra wiadomość jest taka, że dzięki odpowiedniemu leczeniu (np. stymulacji owulacji, zmianom stylu życia, farmakoterapii) wiele kobiet z PCOS z powodzeniem zostaje mamami.

Jak leczy się PCOS?

Leczenie PCOS zależy od objawów, wieku pacjentki i jej planów związanych z macierzyństwem. Może obejmować:

zmianę stylu życia – redukcja masy ciała, dieta niskowęglowodanowa, regularna aktywność fizyczna,
leki hormonalne – np. tabletki antykoncepcyjne regulujące cykl i zmniejszające objawy androgenizacji (trądzik, owłosienie),
leki poprawiające wrażliwość na insulinę – np. metformina,
leki wspomagające owulację – np. letrozol, klomifen – szczególnie u kobiet starających się o dziecko,
w wybranych przypadkach – zabiegowe leczenie laparoskopowe (np. drilling jajników).

PCOS nie da się „wyleczyć raz na zawsze”, ale można skutecznie kontrolować objawy i zapobiegać powikłaniom, takim jak niepłodność, cukrzyca typu 2, nadciśnienie czy przerost endometrium.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Warto skonsultować się z ginekologiem lub endokrynologiem, jeśli:

masz nieregularne lub bardzo rzadkie miesiączki,
obserwujesz nadmierne owłosienie lub trądzik nieadekwatny do wieku,
zmagasz się z trudnościami w zajściu w ciążę,
masz nadwagę i trudności z jej redukcją,
planujesz ciążę i chcesz zadbać o swoje zdrowie hormonalne.

Umów się na wizytę

W naszej klinice oferujemy kompleksową diagnostykę i leczenie zespołu policystycznych jajników. Zapewniamy dostęp do doświadczonych specjalistów – ginekologów i endokrynologów – oraz nowoczesnych metod diagnostycznych (USG, badania hormonalne, testy insulinooporności).

Zadbaj o swoje zdrowie hormonalne i cykl miesiączkowy. Umów się na konsultację – pomożemy Ci odzyskać równowagę i zaplanować przyszłość.

Autor tekstu

dr hab. n. med. Radosław Słopień

Specjalista ginekologii i położnictwa, specjalista endokrynologii

Artykuł Zespół policystycznych jajników (PCO/PCOS) pochodzi z serwisu PHILARA Medical Clinic.

Archiwa dieta PCOS - PHILARA Medical Clinic