Interwencyjne metody leczenia mięśniaków obejmują różnego rodzaju zabiegi – od mało inwazyjnych, niewymagających klasycznej operacji, po pełne zabiegi chirurgiczne z otwarciem jamy brzusznej. Celem jest albo usunięcie mięśniaków, albo zniszczenie ich/unieczynnienie tak, by przestały rosnąć i dawać objawy. Poniżej przedstawiono najważniejsze metody:

• Miomektomia (operacyjne usunięcie mięśniaków): Jest to zabieg chirurgiczny polegający na wyłuszczeniu i usunięciu samych mięśniaków z macicy, przy pozostawieniu macicy. Miomektomię wykonuje się u pacjentek, które chcą zachować płodność i planują jeszcze dzieci. W zależności od wielkości, liczby i położenia mięśniaków, zabieg przeprowadza się różnymi technikami. Miomektomia laparoskopowa jest metodą małoinwazyjną – przez kilka drobnych nacięć w powłokach brzusznych wprowadza się kamerę i narzędzia chirurgiczne, którymi wycina się mięśniaki. Dochodzenie do siebie po laparoskopii jest szybsze, a ryzyko powstawania zrostów mniejsze w porównaniu z operacją klasyczną. Laparoskopowo usuwa się zazwyczaj maksymalnie do ok. 3–4 mięśniaków o średnicy do 10–12 cm każdy. Przy większych guzach lub bardzo licznych zmianach konieczne bywa otwarcie jamy brzusznej – miomektomia laparotomijna (klasyczna operacja z przecięciem powłok). Tę tradycyjną metodę stosuje się też często, gdy mięśniaki są trudno dostępne laparoskopowo (np. niektóre guzy podsurowicówkowe na tylnej ścianie macicy).
• Histeroskopowa resekcja mięśniaków: W przypadku mięśniaków zlokalizowanych wewnątrz jamy macicy (podśluzówkowych) idealnym rozwiązaniem jest zabieg przeprowadzany przez histeroskop operacyjny. Przez pochwę i szyjkę macicy wprowadza się urządzenie z kamerą i pętlą elektryczną, którym odcina się wystający do jamy macicy mięśniak. Taka histeroskopia operacyjna pozwala usunąć mięśniaki podśluzówkowe bez rozcinania powłok brzusznych. Zabieg jest małoinwazyjny, często wykonywany w znieczuleniu ogólnym krótkotrwałym, a pacjentka szybko dochodzi do siebie. Ta metoda sprawdza się jednak tylko przy mniejszych mięśniakach podśluzówkowych (zbyt duże zmiany mogą wymagać etapowego usuwania lub innej techniki).
• Embolizacja tętnic macicznych: Embolizacja jest nowoczesną, niechirurgiczną metodą leczenia mięśniaków, którą wykonuje radiolog interwencyjny. Pod kontrolą fluoroskopii (prześwietlenia rentgenowskiego) do naczyń zaopatrujących macicę (tętnic macicznych) wprowadza się cienki cewnik od strony tętnicy udowej. Następnie podaje się przez cewnik specjalne drobne cząsteczki (embolizaty), które zamykają światło tętnic macicznych, odcinając dopływ krwi do mięśniaków. Pozbawione ukrwienia guzy stopniowo się zmniejszają i ulega zahamowaniu ich dalszy wzrost. Zabieg embolizacji wymaga krótkiej hospitalizacji, ale nie jest klasyczną operacją – nie ma nacięć w brzuchu. W następstwie embolizacji objawy (np. krwawienia, parcia) u większości kobiet wyraźnie się zmniejszają. Ważna uwaga: embolizacja nie jest zalecana u kobiet planujących jeszcze dzieci. Istnieje bowiem ryzyko powikłań mogących utrudnić przyszłą ciążę (np. niekontrolowane niedokrwienie także zdrowej części macicy). Metoda ta jest natomiast dobrą opcją dla kobiet, które nie planują więcej ciąż, a chcą uniknąć operacji usunięcia macicy.
• Termoablacja ultradźwiękowa (HIFU): To stosunkowo nowa, bezoperacyjna i nieinwazyjna metoda leczenia mięśniaków. W technice HIFU (z ang. High-Intensity Focused Ultrasound) wykorzystuje się skoncentrowane ultradźwięki o dużej mocy, które kieruje się precyzyjnie na guz pod kontrolą rezonansu magnetycznego. Fale ultradźwiękowe podgrzewają tkankę mięśniaka, wywołując jej zniszczenie (ablację termiczną). Zabieg HIFU odbywa się ambulatoryjnie – pacjentka nie wymaga chirurgicznego nacięcia ani znieczulenia ogólnego. Po zabiegu mięśniak stopniowo się obkurcza, a objawy ustępują. Co istotne, termoablacja ultradźwiękowa nie stanowi przeciwwskazania dla przyszłej ciąży – metoda ta może być rozważana u kobiet chcących zachować płodność. Niestety, dostępność HIFU w publicznej służbie zdrowia jest wciąż ograniczona i metoda ta nie jest odpowiednia dla wszystkich typów i lokalizacji mięśniaków.
• Histerektomia (usunięcie macicy): To naj bardziej radykalna, ale zarazem najskuteczniejsza metoda wyleczenia mięśniaków. Polega na chirurgicznym usunięciu całej macicy (czasem razem z szyjką macicy) wraz ze wszystkimi znajdującymi się w niej mięśniakami. Taki zabieg definitywnie rozwiązuje problem – mięśniaki już nie odrosną, ale wiąże się z trwałą utratą płodności (kobieta po usunięciu macicy nie może już zajść w ciążę). Histerektomię przeprowadza się najczęściej u kobiet, które ukończyły już okres rozrodczy lub zdecydowanie nie planują ciąży. Bywa ona konieczna, gdy mięśniaki są bardzo liczne lub wyjątkowo duże, a inne metody leczenia zawodzą albo nie wchodzą w grę. Operacja może być wykonana metodą tradycyjną (laparotomia) lub czasem laparoskopowo – w zależności od wielkości macicy. Histerektomia jest poważnym zabiegiem i niesie ze sobą ryzyko pewnych powikłań (jak każda duża operacja). Z tego względu lekarze traktują ją jako ostateczność, gdy inne opcje leczenia są niewystarczające. Warto dodać, że obecnie standardem podczas histerektomii jest jednoczesne profilaktyczne usunięcie jajowodów (co zapobiega rakowi jajowodu i jajnika w przyszłości), natomiast jajniki zwykle pozostawia się u kobiet przed menopauzą, aby nie wywoływać przedwczesnej menopauzy.

Na koniec należy podkreślić, że decyzja o wyborze sposobu leczenia należy zawsze do lekarza, który bierze pod uwagę indywidualną sytuację pacjentki – jej wiek, stan zdrowia, wielkość i liczbę mięśniaków oraz plany prokreacyjne. Każda metoda ma swoje zalety i ograniczenia. Mniej inwazyjne procedury pozwalają zachować macicę i płodność, ale wiązują się z ryzykiem nawrotu mięśniaków w przyszłości (ponieważ nie usuwają przyczyny powstawania guzów). Z kolei radykalna operacja (histerektomia) rozwiązuje problem definitywnie, ale jest dużą ingerencją w organizm. Dlatego terapię dobiera się indywidualnie, wspólnie z pacjentką, po omówieniu wszystkich za i przeciw. Ważne jest, by kobieta z mięśniakami pozostawała pod regularną opieką ginekologiczną – nawet jeśli nie odczuwa objawów, kontrolne badania pozwolą ocenić, czy guzki nie rosną i czy nie pojawiają się nowe zmiany, co umożliwi szybkie podjęcie odpowiednich kroków w razie potrzeby.