PCOS i zaburzenia owulacji
Zespół policystycznych jajników, czyli PCOS, jest jedną z częstych przyczyn nieregularnych miesiączek i zaburzeń owulacji. Objawy mogą być różne: długie cykle, rzadkie miesiączki, brak owulacji, trądzik, nadmierne owłosienie, przetłuszczanie skóry, trudności z redukcją masy ciała, insulinooporność lub problemy z zajściem w ciążę.
PCOS nie zawsze wygląda tak samo. U części pacjentek dominują objawy skórne, u innych metaboliczne lub rozrodcze. Dlatego diagnostyka powinna być indywidualna i nie może opierać się wyłącznie na obrazie jajników w USG.
Międzynarodowe wytyczne z 2023 roku wskazują, że PCOS dotyczy około 10–13% kobiet według kryteriów rotterdamskich, a obraz kliniczny może obejmować cechy rozrodcze, metaboliczne i psychologiczne.
Objawy, które warto skonsultować
Do ginekologa warto zgłosić się, gdy występują:
- cykle dłuższe niż 35 dni,
- mniej niż 8 miesiączek w roku,
- brak miesiączki,
- nieregularne krwawienia,
- trudności z zajściem w ciążę,
- trądzik oporny na leczenie,
- nadmierne owłosienie twarzy, brzucha, klatki piersiowej lub pleców,
- łysienie typu androgenowego,
- nadmierna masa ciała lub insulinooporność.
W wytycznych PCOS za nieregularne cykle u osób ponad 3 lata po pierwszej miesiączce uznaje się m.in. cykle krótsze niż 21 dni, dłuższe niż 35 dni lub mniej niż 8 cykli rocznie; u pacjentek z nieregularnymi cyklami i hiperandrogenizmem USG lub AMH nie zawsze są konieczne do rozpoznania.
Jak diagnozujemy PCOS?
Diagnostyka obejmuje rozmowę, badanie, USG oraz badania laboratoryjne dobrane do objawów. Lekarz może zalecić ocenę androgenów, TSH, prolaktyny, glukozy, insuliny, lipidogramu i innych parametrów metabolicznych.
Ważne jest także wykluczenie innych przyczyn podobnych objawów, takich jak choroby tarczycy, hiperprolaktynemia, zaburzenia nadnerczowe, przedwczesne wygasanie czynności jajników lub działania leków.
Leczenie PCOS
Leczenie zależy od celu: regulacji cyklu, poprawy objawów skórnych, leczenia insulinooporności, redukcji masy ciała, ochrony endometrium lub planowania ciąży. U części pacjentek stosuje się zmianę stylu życia, leczenie hormonalne, metforminę, leczenie dermatologiczne, indukcję owulacji lub współpracę z endokrynologiem i dietetykiem.
Wytyczne z 2023 roku wskazują, że złożona antykoncepcja hormonalna może być rekomendowana u dorosłych pacjentek z PCOS w leczeniu hirsutyzmu i/lub nieregularnych cykli, a metformina może być rozważana szczególnie w kontekście parametrów metabolicznych.
W PHILARA Medical Clinic patrzymy na PCOS szerzej niż tylko przez pryzmat miesiączki. Oceniamy cykl, owulację, objawy androgenizacji, metabolizm, plany macierzyńskie i komfort życia pacjentki.
Autor tekstu
dr hab. n. med. Radosław Słopień
Specjalista ginekologii i położnictwa, specjalista endokrynologii
Treści na stronie mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji lekarskiej, badania ani indywidualnych zaleceń medycznych. W przypadku silnego krwawienia, omdlenia, dodatniego testu ciążowego z krwawieniem, silnego bólu brzucha lub krwawienia po menopauzie należy pilnie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się po pomoc medyczną.
